Bu yaz\u0131m\u0131zda belirsizlik riskinin zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 beklenmedik ek vergi tarhiyatlar\u0131ndan kaynaklanan zararlar\u0131n g\u00fcvenlik havuzuna al\u0131nmas\u0131n\u0131; vergi sigortas\u0131n\u0131 ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizde bu sistem i\u00e7erisinde kendine alan olu\u015fturabilen tek uygulama, mesleki faaliyet ifa edilirken neden olunan zararlar dolay\u0131s\u0131yla mali m\u00fc\u015favirlere g\u00fcvence olu\u015fturan mesleki sorumluluk sigortas\u0131d\u0131r. ABD ve \u0130ngiltere\u2019de uygulanan ise mesleki sorumluluk sigortas\u0131n\u0131n haricinde vergi idaresinin, vergi kanunlar\u0131n\u0131 ver\u00adgi m\u00fckellefinden farkl\u0131 yorumlad\u0131\u011f\u0131 veya olgular\u0131 farkl\u0131 nitelendirdi\u011fi hallerde vergi m\u00fckellefine yap\u0131labilecek ek ver\u00adgi tarhiyatlar\u0131 ile uygulanabilecek faiz ve cezalar\u0131n riziko olarak kabul edilmesiyle ilgili bir durumdur.<\/p>\n\n\n\n
Vergi ile sigorta kavramlar\u0131 yan yana geldi\u011finde temelde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken ilk sorular \u015fu \u015fekilde olu\u015fuyor:<\/p>\n\n\n\n
-vergi, sigorta ettirilebilecek riziko (tehlike) veya bir menfaatin zarar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilir mi?<\/p>\n\n\n\n
-kamusal bir bor\u00e7-alacak ili\u015fkisinin konusu olan vergi, sigorta ile g\u00fcvenceye ba\u011flanabilir mi?<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131nda olu\u015fturulmak istenen sistemin geli\u015fmeye muhta\u00e7 \u015fartlar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r ise yukar\u0131daki sorular da kendili\u011finden cevap bulacakt\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyle vergi sigortas\u0131 siteminin T\u00fcrkiye\u2019deki geli\u015fimi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131da ifade edilen konular tart\u0131\u015f\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
1.<\/strong>Sigorta kapsam\u0131na konu (\u00d6r: transfer fiyatland\u0131rmas\u0131) veya madde (KVK madde-5) baz\u0131nda i\u015flemler mi yoksa genel \u00e7er\u00e7evede beyannamede yer alan b\u00fct\u00fcn i\u015flemler mi al\u0131nacak?<\/p>\n\n\n\n 2.<\/strong>Sigorta, m\u00fckellefin ayn\u0131 y\u0131la ili\u015fkin ayn\u0131 vergi t\u00fcr\u00fcnden ger\u00e7ekle\u015fen ikinci vergi incelemesinde ge\u00e7erli olabilir mi?<\/p>\n\n\n\n 3.<\/strong>Zarar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7inikmalen veya re \u2018sen tarhiyat baz\u0131nda ayr\u0131m yap\u0131lmas\u0131 gerekir mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc ikmalen tarhiyat, vergi tarh edildikten sonra vergiye m\u00fcteallik olarak defter belge veya kanuni \u00f6l\u00e7\u00fclere dayanarak yap\u0131lan bir tarhiyatt\u0131r. Ama re \u2018sen tarhiyat, defter, belge, kay\u0131t veya kanuni \u00f6l\u00e7\u00fclere g\u00f6re tespite imk\u00e2n olmayan hallerde ortaya \u00e7\u0131kan bir tarhiyatt\u0131r. (belirlilik s\u0131n\u0131r\u0131)<\/p>\n\n\n\n 4.<\/strong>Bu sigorta t\u00fcr\u00fc, ihbarl\u0131 ve aramal\u0131 vergi incelemelerini kapsayacak m\u0131d\u0131r? (vergisel tarhiyat riski y\u00fcksek vergi incelemeleri)<\/p>\n\n\n\n 5.<\/strong>Maliye \u0130daresinin \u0131srarc\u0131 oldu\u011fu fakat yarg\u0131 kurumunun tavr\u0131n\u0131n vergi m\u00fckellefi lehine oldu\u011fu durumlarda sigorta olu\u015fabilecek zarar\u0131 kapsama alacak m\u0131? (\u00f6r: zamana\u015f\u0131m\u0131n takdire sevk ile uzat\u0131l\u0131p vergisel tarhiyat olu\u015fturulmas\u0131)<\/p>\n\n\n\n 6.<\/strong>Vergi incelemesi haricinde izaha davet m\u00fcessesi sonras\u0131nda olu\u015fabilecek vergisel sonu\u00e7larda g\u00fcvence sa\u011flanacak m\u0131?<\/p>\n\n\n\n 7.<\/strong>Vergi incelemesi sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan vergi ve cezalar i\u00e7in uzla\u015fmaya yana\u015fma teklifi m\u00fckellefin lehine olsa dahi m\u00fckellef uzla\u015fmaya yana\u015fmaz ve dava yolu da olumsuz sonu\u00e7lan\u0131r ise uzla\u015f\u0131lmayarak yararlan\u0131lmayan indirim tutar\u0131 sigorta \u015firketi taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanacak m\u0131? Ya da \u015firketin dava yolunda tarhiyat\u0131n reddini sa\u011flama ihtimali y\u00fcksek iken uzla\u015farak vergi \u00f6demeyi kabullenmesi durumunda sigorta \u015firketi gereksiz yere uzla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederek kabullenilen ek vergi tarhiyat\u0131n\u0131 \u00f6deyecek mi?<\/p>\n\n\n\n 8.<\/strong>Dar m\u00fckelleflerin yurti\u00e7inde i\u015f yeri olu\u015fturmadan yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flemlerden do\u011fabilecek vergisel sonu\u00e7lar kapsama al\u0131nacak m\u0131? ( \u00d6r: twiter)<\/p>\n\n\n\n 9.<\/strong>Transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 kapsam\u0131nda sadece yurti\u00e7i al\u0131m-sat\u0131mlar m\u0131 kapsama d\u00e2hil edilecek? Ya da yurtd\u0131\u015f\u0131 ve serbest b\u00f6lgeden yap\u0131lan al\u0131m-sat\u0131mlar da kapsama d\u00e2hil edilip sigorta konusu i\u015flemler geni\u015f tutulacak m\u0131? Ayr\u0131ca biraz daha soyut olup al\u0131n\u0131p-sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair ispat\u0131 g\u00fc\u00e7 olan ve vergisel sonu\u00e7 do\u011furma riski y\u00fcksek \u201chak\u201d ve \u201chizmetlerde\u201d kapsama al\u0131nacak m\u0131? (\u00d6r: royalty, management fee)<\/p>\n\n\n\n 10.<\/strong>Sigorta \u015firketi taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanacak azami zarar belirlenirken hangi g\u00f6stergeler dikkate al\u0131nabilir? (\u00d6r: ge\u00e7mi\u015f y\u0131l kar\u0131)<\/p>\n\n\n\n 11.<\/strong>Tam m\u00fckellef bir \u015firketimize AB ya da ABD\u2019nin vergi cezas\u0131 kesmesi durumunda bu cezalar kapsama d\u00e2hil olacak m\u0131? (sigortan\u0131n co\u011frafi s\u0131n\u0131r\u0131)<\/p>\n\n\n\n 12.<\/strong>Ortaya \u00e7\u0131kan vergi aff\u0131nda y\u0131l baz\u0131nda yararlan\u0131lmayan vergi t\u00fcrleri nezdinde olu\u015fabilecek vergi ve cezalar kapsama al\u0131nacak m\u0131d\u0131r? \u00d6rne\u011fin: M\u00fckellef 2015 y\u0131l\u0131 i\u00e7in sadece KV kapsam\u0131nda vergi aff\u0131ndan yararlansa ve KV kapsam\u0131nda ele\u015ftiri yap\u0131lmasa dahi kurumlar vergisini do\u011furan olaydan kaynaklanan stopaj vergi t\u00fcr\u00fc y\u00f6n\u00fcnden ortaya \u00e7\u0131kacak ek vergi tarhiyat\u0131 sigorta himayesine al\u0131nacak m\u0131d\u0131r? \u00c7\u00fcnk\u00fc kaynakta yer alan hatan\u0131n vergi t\u00fcrleri nezdinde her kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n kabul edilmeme durumu sigorta \u015firketleri taraf\u0131ndan haks\u0131z tazminat talebi olarak de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n\n\n\n 13.<\/strong>6183 say\u0131l\u0131 kanun kapsam\u0131nda limited \u015firketi devralan, devirden \u00f6nce do\u011fup devirden sonra ortaya \u00e7\u0131kan ek vergi tarhiyat\u0131 i\u00e7in devir tarihi itibariyle zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011framam\u0131\u015f y\u0131llar baz\u0131nda m\u0131 sigorta yapt\u0131racak yoksa devralma i\u015flem baz\u0131nda topyek\u00fbn olarak m\u0131 sigortalanacak?<\/p>\n\n\n\n 14.<\/strong>Devlet idaresine ba\u011fl\u0131 olarak faaliyet y\u00fcr\u00fcten d\u00f6ner sermayeler ve K\u0130T\u2019ler sigorta kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131na devlet m\u00fcsaade edecek midir? Al\u0131n\u0131rsa: \u201cdevlet kendi kendine g\u00fcvenmiyor mu?\u201d; al\u0131nmaz ise: \u201cvergi tarhiyatlar\u0131 olu\u015fma ihtimali i\u00e7in devlet uygulamac\u0131lar\u0131na mesleki sorumluluk sigortas\u0131 yapt\u0131rmal\u0131 m\u0131d\u0131r?\u201d<\/p>\n\n\n\n 15.<\/strong>Mesleki sorumluluk sigortas\u0131nda her ne kadar vergi, vergi z\u0131ya\u0131 cezas\u0131, usuls\u00fczl\u00fck cezas\u0131 ile gecikme zamm\u0131 ve faizlerin kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131 belirtilse de sigorta \u015firketi, \u201ckar\u015f\u0131lanacak zarar devletin vergi kayb\u0131n\u0131n 1 kat\u0131n\u0131 a\u015famaz\u201d \u015ferhini d\u00fc\u015fmektedir. Vergi m\u00fckelleflerinin yapt\u0131raca\u011f\u0131 sigortada da bu ve buna benzer genel sorumluluk limitinin alt\u0131nda alt \u00f6zel limitlerde belirlenebilir mi?<\/p>\n\n\n\n 16.<\/strong>\u015eirketlerin defter ve belgelerini kaybetmeleri durumunda olu\u015facak vergisel tarhiyatlar sigorta kapsam\u0131na d\u00e2hil edilmeli midir?<\/p>\n\n\n\n Yukar\u0131da say\u0131lan tart\u0131\u015f\u0131labilir alanlar\u0131n yan\u0131nda kesinlikle sigorta konusu d\u0131\u015f\u0131nda kalacak unsurlar ise \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir.<\/p>\n\n\n\n 1.<\/strong>Kasti hukuka ayk\u0131r\u0131 i\u015flemler.<\/p>\n\n\n\n 2.<\/strong>Aleyhte \u00f6zelge olunan konular.<\/p>\n\n\n\n 3.<\/strong>Hali haz\u0131rda inceleme ve dava konusu olan i\u015flemler.<\/p>\n\n\n\n 4.<\/strong>Sigortac\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f bilgilendirildi\u011fi durumlar.<\/p>\n\n\n\n 5.<\/strong>Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k fiillerinden kaynaklanan sonu\u00e7lar. (VUK-Madde:359)<\/p>\n\n\n\n 6.<\/strong>\u00d6zel esaslara tabi m\u00fckellefler<\/p>\n\n\n\n 7.<\/strong>\u0130htiyati tahakkuk ve haciz safhas\u0131nda bulunan m\u00fckellefler.<\/p>\n\n\n\n ABD, \u0130ngiltere gibi kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n minimize edildi\u011fi, vergi \u00f6deme bilicinin y\u00fcksek oldu\u011fu sistemlerde bile vergi m\u00fckellefleri rizikoya maruz ki\u015filer olarak tan\u0131mlan\u0131p sigorta yap\u0131labilmektedir. Sahte belge d\u00fczeninin, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu, devletin kar pay\u0131 orta\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fclkemizde vergi m\u00fckelleflerimiz asl\u0131nda kendi kendilerini rizikoya maruz ki\u015fi pozisyonuna getirmektedir. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda vergi sigorta sistemi \u00fclkemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck potansiyele sahip olabilir. Yerli ve millik ilkesiyle vergi sistemimize \u00f6zg\u00fc bir sigorta t\u00fcr\u00fc olu\u015fturmak en az sahip oldu\u011fu risk kadar kar bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamak gerek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bu yaz\u0131m\u0131zda belirsizlik riskinin zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 beklenmedik ek vergi tarhiyatlar\u0131ndan kaynaklanan zararlar\u0131n g\u00fcvenlik havuzuna al\u0131nmas\u0131n\u0131; vergi sigortas\u0131n\u0131 ele alaca\u011f\u0131z. \u00dclkemizde bu sistem […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-947","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/karakoyymm.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/karakoyymm.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/karakoyymm.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karakoyymm.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karakoyymm.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=947"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/karakoyymm.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/947\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":948,"href":"https:\/\/karakoyymm.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/947\/revisions\/948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/karakoyymm.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/karakoyymm.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/karakoyymm.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}