{"id":1577,"date":"2025-03-29T16:09:37","date_gmt":"2025-03-29T13:09:37","guid":{"rendered":"https:\/\/karakoyymm.com\/?p=1577"},"modified":"2025-03-29T16:09:37","modified_gmt":"2025-03-29T13:09:37","slug":"kopru-kredi-iliskilerinde-transfer-fiyatlandirmasi-ve-emsal-bedel-sorunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/karakoyymm.com\/?p=1577","title":{"rendered":"K\u00f6pr\u00fc Kredi \u0130li\u015fkilerinde Transfer Fiyatland\u0131rmas\u0131 Ve Emsal Bedel Sorunu"},"content":{"rendered":"\n

\u00d6zet<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kurumlar finansman ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli yollara ba\u015fvurmaktad\u0131rlar. Bunlar\u0131n i\u00e7inde kredi \u00f6nemli bir paya sahiptir.<\/p>\n\n\n\n

 \u015eirketlerin finansal g\u00fcc\u00fc, krediyi kulland\u0131\u011f\u0131 kaynaklar, faaliyet hacmi gibi unsurlar kullan\u0131lan kredinin maliyetinde ciddi art\u0131\u015f-azal\u0131\u015f yaratmaktad\u0131r. Bu durumda \u015firketler kredi maliyetlerini azaltmak amac\u0131yla krediyi daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle elde edecek ve kendilerine ayn\u0131 \u015fekilde kulland\u0131racak \u015firketleri arac\u0131 olarak kullanmaktad\u0131rlar. Zaten bu krediler duygusal ve ortakl\u0131k birlikteli\u011fi olan ili\u015fkili \u015firketler ve holding \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda yer alan grup \u015firketleri aras\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Makalemizde as\u0131l kullan\u0131c\u0131ya k\u0131yasla daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle elde edilecek kredinin kullan\u0131l\u0131p ayn\u0131 ko\u015ful ve \u015fartlarla aktar\u0131lmas\u0131 hususunu transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirip emsal bedel sorununu ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Anahtar S\u00f6zc\u00fckler:<\/strong> K\u00f6pr\u00fc Kredi, Transfer Fiyatland\u0131rmas\u0131, emsallere uygunluk<\/p>\n\n\n\n

G\u0130R\u0130\u015e<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015eirketler finansman s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 gidermek ama\u00e7l\u0131 baz\u0131 d\u00f6nemlerde nakite ihtiya\u00e7 duymakta ve bu ihtiyac\u0131n\u0131 ise genellikle krediler ile kar\u015f\u0131lamaktad\u0131rlar. Y\u00fcksek tutarl\u0131 kredilerde farkl\u0131 finansal g\u00f6stergeler( bilan\u00e7o yap\u0131s\u0131, unvan bilinirli\u011fi, i\u015flem hacmi vb.) maliyet unsurlar\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik yaratmaktad\u0131rlar. Ticari kara y\u00f6nelmi\u015f \u015firketler ise bu de\u011fi\u015fkenli durumda maliyetlerini minimize etmenin yollar\u0131n\u0131 aramaktad\u0131rlar. Bu durumda ise de\u011fi\u015fen ekonomik ko\u015fullar \u015firketleri finansal yap\u0131lar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc olan, herhangi bir nedenle krediyi daha ucuza elde edecek \u015firketleri arac\u0131 olarak kullanmaya y\u00f6neltmi\u015ftir. \u00d6zellikle farkl\u0131 sekt\u00f6rlerde faaliyet g\u00f6steren grup \u015firketlerinden herhangi birisinin daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetler \u00fczerinden krediye ula\u015fmas\u0131, grup \u015firketleri aras\u0131nda yer alan \u015firketlerin ki\u015filiklerini g\u00f6z ard\u0131 ederek birbirlerini kredi temininde arac\u0131 kullanma yoluna g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

\u015eirketlerin kullanm\u0131\u015f olduklar\u0131 kredileri ayn\u0131 ko\u015fullarda bire bir aktarmalar\u0131 ki bu y\u00fczden bu kredilere k\u00f6pr\u00fc kredi denmekte olup vergilendirmede transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arz etmektedir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda finansal a\u00e7\u0131dan g\u00fc\u00e7l\u00fc olan ili\u015fkili \u015firketler veya grup \u015firketleri taraf\u0131ndan temin edilip aynen aktar\u0131lan k\u00f6pr\u00fc kredilerde transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 kapsam\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan vergisel durumlar ile emsal bedel sorunu ele al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

1.K\u00d6PR\u00dc KRED\u0130LER\u0130N KV VE KDV KAPSAMINDA DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LMES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1.1.Kurumlar Vergisi Y\u00f6n\u00fcnden<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kurumlar Vergisi Kanunun 13. Maddesinin 1. F\u0131kras\u0131nda kurumlar\u0131n ili\u015fkili ki\u015filerle emsallerine uygunluk ilkesine ayk\u0131r\u0131 olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat \u00fczerinden mal veya hizmet al\u0131m ya da sat\u0131m\u0131nda bulunmas\u0131 durumunda kazanc\u0131n k\u0131smen veya tamamen transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 yoluyla \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f say\u0131laca\u011f\u0131; al\u0131m, sat\u0131m, imalat ve in\u015faat i\u015flemleri, kiralama, kiraya verme i\u015flemleri, \u00f6d\u00fcn\u00e7 para al\u0131nmas\u0131 ve verilmesi, ikramiye, \u00fccret ve benzeri \u00f6demeleri gerektiren i\u015flemlerin her hal ve \u015fartta mal veya hizmet al\u0131m ya da sat\u0131m\u0131 olarak de\u011ferlendirilece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 maddenin 3. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re ise emsallere uygunluk ilkesi, ili\u015fkili ki\u015filerle yap\u0131lan mal veya hizmet al\u0131m ya da sat\u0131m\u0131nda uygulanan fiyat veya bedelin aralar\u0131nda b\u00f6yle bir ili\u015fkinin bulunmamas\u0131 durumunda olu\u015facak fiyat ve bedele uygun olmas\u0131n\u0131 ifade etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla ili\u015fkili \u015firket veya grup \u015firketlerinden birinin temin ederek ayn\u0131 \u015fartlarla kulland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 k\u00f6pr\u00fc kredi i\u015flemi, kredi kulland\u0131r\u0131lan \u015firkete sunulan bir finansman temin hizmeti say\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kredi aktaran \u015firketin d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle ula\u015f\u0131p kulland\u0131raca\u011f\u0131 krediyi ayn\u0131 \u015fartlarla aktaracak bir ili\u015fkisiz \u015firket bulunamayacakt\u0131r. Kald\u0131 ki kar elde etmek odakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan \u015firketlerin kulland\u0131rma, yararland\u0131rma i\u015flemi kar\u015f\u0131s\u0131nda menfaat veya gelir sa\u011flamamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7er\u00e7evede s\u00f6z konusu finansman temin hizmetinin ili\u015fkisiz bir ger\u00e7ek ki\u015fi ve kuruma verilmesi durumunda ili\u015fkisiz ger\u00e7ek ki\u015fi veya kurumdan belli bir bedel talep edilece\u011finden bu hizmetin ili\u015fkili ki\u015fiye verildi\u011finde belli bir bedel veya menfaat temin edilece\u011fi tabiidir.<\/p>\n\n\n\n

Temin edilen kredinin ayn\u0131 \u015fartlarla ili\u015fkili veya grup \u015firketine aktar\u0131lmas\u0131 finansman temin hizmeti olup her t\u00fcrl\u00fc masraf ve faizin do\u011frudan do\u011fruya aktar\u0131lmas\u0131, krediyi kulland\u0131ran \u015firketin herhangi bir masrafa katlanmamas\u0131 veya finansman hizmetinin, finansman temin hizmetinin krediyi kulland\u0131ran \u015firketin faaliyet konular\u0131 aras\u0131nda bulunmamas\u0131 i\u015flemin mahiyetini de\u011fi\u015ftirmez.<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da anlat\u0131lanlar kapsam\u0131nda temin edilen kredinin ayn\u0131 \u015fartlarda kulland\u0131r\u0131lmas\u0131 durumunda kulland\u0131r\u0131lan k\u00f6pr\u00fc kredi nedeniyle olu\u015facak finansman hizmetine ili\u015fkin bedelin transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 yoluyla \u00f6rt\u00fcl\u00fc kazan\u00e7 da\u011f\u0131t\u0131m h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re belirlenmesi esast\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

1.2.KDV y\u00f6n\u00fcnden<\/strong><\/p>\n\n\n\n

3065 say\u0131l\u0131 Katma De\u011fer Vergisi Kanununun 1\/1 inci maddesinde, T\u00fcrkiye’de ticari, s\u0131nai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lan teslim ve hizmetlerin katma de\u011fer vergisine (KDV) tabi oldu\u011fu, Kanunun 17\/4-e maddesinde ise banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsam\u0131na giren i\u015flemlerin KDV’den istisna edildi\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer taraftan, 6802 say\u0131l\u0131 Gider Vergileri Kanununun 28. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda; “Bankerlerin yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 banka muamele ve hizmetleri dolay\u0131s\u0131yla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben ald\u0131klar\u0131 paralar banka muameleleri vergisine tabidir.” h\u00fckm\u00fc ve ayn\u0131 maddenin 6009 say\u0131l\u0131 Kanunla de\u011fi\u015fik \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ise, “90 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnameye g\u00f6re ikraz i\u015fleriyle u\u011fra\u015fanlarla ikinci f\u0131krada belirtilen muamele ve hizmetlerden herhangi birini esas i\u015ftigal konusu olarak yapanlar bu Kanunun uygulanmas\u0131nda banker say\u0131l\u0131rlar…” h\u00fckm\u00fc yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 Kanunun m\u00fckellefi belirleyen 30. maddesinde ise, BSMV’ yi banka ve bankerlerle, sigorta \u015firketlerinin \u00f6deyece\u011fi h\u00fckm\u00fc bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Buna g\u00f6re, 6802 say\u0131l\u0131 Kanunun 28. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda belirtilen i\u015flemleri esas \u0130\u015ftigal konusu olarak yapanlar, banker kapsam\u0131nda BSMV m\u00fckellefi olup, esas i\u015ftigal konusu olarak yap\u0131lan bu i\u015flemler dolay\u0131s\u0131yla lehe al\u0131nan paralar\u0131n BSMV ye tabi tutulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da belirtilen h\u00fck\u00fcm ve a\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re, ticari ve s\u0131nai faaliyette bulunmak \u00fczere kurulmu\u015f olan \u015firketlerce yap\u0131lan kredi kulland\u0131rma i\u015flemi, esas i\u015ftigal konusu olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011finden BSMV’ ye tabi bulunmamakta olup bu i\u015flemlerin KDV’ye tabi tutulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Temin edilen kredinin ayn\u0131 \u015fartlarda kulland\u0131r\u0131lmas\u0131 durumunda aynen aktar\u0131lan bu bedeller i\u00e7in KDV hesaplanmayacakt\u0131r. Ancak aktar\u0131lan kredi tutar\u0131na ilaveten herhangi bir bedel al\u0131nmas\u0131 halinde ise bu bedel, krediyi kulland\u0131ran \u015firketin sundu\u011fu hizmetin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil edece\u011finden genel oranda katma de\u011fer vergisine tabi tutulacakt\u0131r. Ki zaten ili\u015fkili ki\u015fiye kulland\u0131r\u0131lan k\u00f6pr\u00fc kredinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda makalemizin 2.1 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirtildi\u011fi \u00fczere bir finansman temin hizmet bedelinin al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. Bu do\u011frultuda transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 kapsam\u0131nda tespit edilen bedel \u00fczerinden KDV hesaplanmas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n\n\n\n

1.3.\u0130lgili \u00d6zelgeler ve Dan\u0131\u015ftay kararlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz piyasas\u0131nda maliyetlerini minimize etmek i\u00e7in u\u011fra\u015fan \u015firketlerin giderek kullan\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 k\u00f6pr\u00fc kredilerinin transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesinde Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019 n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve Dan\u0131\u015ftay\u2019 \u0131n h\u00fck\u00fcmleri farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. A\u015fa\u011f\u0131da tarih ve say\u0131lar\u0131 belirtilen iki \u00f6zelgede kredilerin \u00e7ekilip aynen aktar\u0131lmas\u0131 durumunda verilen finansman hizmetinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak bir bedelin talep edilmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

-\u0130zmir Vergi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019 n\u0131n 06.03.2013 Tarih Ve 84098128-176300132 Say\u0131l\u0131 \u00d6zelgesi<\/p>\n\n\n\n

-\u0130stanbul Vergi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019 n\u0131n 08.08.2012 Tarih Ve B.07.1.Gib.4.34.17.01-Kdv.17-2472 Say\u0131l\u0131 \u00d6zelgesi<\/p>\n\n\n\n

Dan\u0131\u015ftay 4.Dairesi\u2019 nin  14.12.2015 Tarih ve 2015\/2533 Esas Say\u0131l\u0131 karar\u0131nda ise: \u201cOlayda, holding \u015firket taraf\u0131ndan grup \u015firketlere aktar\u0131lan kredi nedeniyle katlan\u0131lan t\u00fcm masraflar aynen grup \u015firketlerine aktar\u0131lm\u0131\u015f, aktar\u0131lan bu masraflar d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka herhangi bir ad alt\u0131nda gelir elde edilmemi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede, grup \u015firketlere kredi vermek suretiyle katma de\u011fer vergisine tabi bir finansman hizmeti sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez. Dolay\u0131s\u0131yla, holdingle\u015fmenin amac\u0131na uygun olarak, davac\u0131 \u015firket taraf\u0131ndan grup \u015firketlere aktar\u0131lan krediler, sunulan bir finansman hizmeti niteli\u011finde de\u011fildir. Bu nedenle, davac\u0131 \u015firket taraf\u0131ndan hesaplanmas\u0131 gereken katma de\u011fer vergisi de bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan aksi gerek\u00e7eyle davay\u0131 reddeden Vergi Mahkemesi karar\u0131nda hukuka uyarl\u0131k g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.\u201d \u0130fadelerine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

2.BEDEL TESP\u0130T\u0130NDE EMSAL SIKINTISI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Piyasa uygulamalar\u0131nda \u015firketlerin, ili\u015fkili ki\u015fiye ayn\u0131 \u015fart ve ko\u015fullarda kredi teminlerinde riski kendi \u00fczerinde b\u0131rak\u0131p elde edece\u011fi geliri hesaplarken emsal olarak 5 durumu de\u011ferlendirdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n